زیر ساخت پردازشی و ذخیره سازی اجزای فناوری اطلاعات مرکز داده شامل مجموعهای از سختافزارها، نرمافزارها و ابزارهای ارتباطی است که برای مدیریت، پردازش، ذخیرهسازی و انتقال دادهها در یک مرکز داده بهکار گرفته میشوند. این اجزا بهعنوان زیرساخت اصلی برای ارائه خدمات دیجیتال به سازمانها و کاربران عمل میکنند. در ادامه اجزای کلیدی فناوری اطلاعات مرکز داده شرح داده میشود: 1. سرورها سرورها، هسته اصلی هر مرکز داده محسوب میشوند. آنها وظیفه پردازش درخواستهای کاربران و اجرای برنامههای نرمافزاری را بر عهده دارند. سرورها میتوانند به صورت فیزیکی یا مجازی باشند و در انواع رکمونت، تیغهای (Blade)، یا تاور طراحی شوند. 2. سیستمهای ذخیرهسازی داده سیستمهای ذخیرهسازی برای نگهداری حجم انبوه دادهها استفاده میشوند و شامل انواع مختلفی از فناوریها میباشند، از جمله: ذخیرهسازی متصل مستقیم (DAS): به طور مستقیم به سرورها متصل است. ذخیرهسازی متصل به شبکه (NAS): امکان اشتراکگذاری دادهها در شبکه را فراهم میکند. سیستمهای ذخیرهسازی SAN: برای ارائه ذخیرهسازی با عملکرد بالا در محیطهای پیچیده استفاده میشود. 3. شبکه شبکههای مرکز داده برای اتصال اجزای مختلف و انتقال دادهها میان سرورها، دستگاههای ذخیرهسازی و کاربران ضروری هستند. اجزای شبکه شامل: روترها و سوئیچها: برای مسیریابی و مدیریت ترافیک داده. فایروالها و تجهیزات امنیتی: برای حفاظت از دادهها و جلوگیری از حملات سایبری. 4. نرمافزارهای سیستمعامل این نرمافزارها بر روی سرورها نصب میشوند و امکان مدیریت منابع سختافزاری و اجرای برنامههای کاربردی را فراهم میکنند. نمونههای رایج شامل Windows Server، Linux و VMware ESXi است. 5. نرمافزارهای کاربردی این نرمافزارها برای ارائه خدمات مختلف مانند میزبانی وب، مدیریت پایگاه داده، ایمیل و تحلیل دادهها استفاده میشوند. هر مرکز داده بر اساس نیاز سازمان، مجموعهای از نرمافزارهای خاص خود را اجرا میکند. 6. سیستمهای مدیریت زیرساخت این سیستمها ابزارهایی هستند که برای نظارت و کنترل عملکرد مرکز داده استفاده میشوند. آنها به مدیران کمک میکنند تا مواردی مانند استفاده از منابع، دما، رطوبت و مصرف انرژی را مدیریت کنند. 7. منابع تغذیه و تجهیزات برقرسانی اگرچه این بخش به طور مستقیم بخشی از فناوری اطلاعات نیست، اما برای عملکرد مداوم سیستمها حیاتی است. این تجهیزات شامل منابع تغذیه اضطراری (UPS)، ژنراتورها و توزیعکنندههای برق (PDU) هستند. 8. ابزارهای مجازیسازی مجازیسازی یکی از فناوریهای کلیدی در مراکز داده مدرن است که امکان استفاده بهینه از منابع سختافزاری و اجرای چندین سیستمعامل بر روی یک سرور فیزیکی را فراهم میکند. 9. سیستمهای امنیتی و نظارت برای تضمین امنیت فیزیکی و دیجیتال مرکز داده، سیستمهای امنیتی مانند دوربینهای مدار بسته، کارتهای دسترسی و نرمافزارهای امنیت سایبری ضروری هستند. انواع مراکز داده زیرساخت مراکز داده در چند نوع مختلف سازماندهی میشوند: 1. مراکز داده داخلی (On-Premises) - تحت مالکیت و مدیریت یک سازمان واحد هستند. - معمولاً در محل شرکت مستقر شده و تیمهای داخلی مسئول نگهداری و ارتقاء آن هستند. 2. مراکز داده کولوکیشن (Colocation) - فضایی مشترک که سازمانها میتوانند برای نگهداری تجهیزات خود اجاره کنند. - ارائهدهنده خدمات، امکاناتی مانند برق، تهویه و امنیت را فراهم میکند. 3. مراکز داده مدیریتشده (Managed Data Centers) - شرکتها زیرساخت فیزیکی را اجاره میکنند و ارائهدهنده خدمات مدیریتشده مسئول نگهداری و مدیریت تجهیزات است. 4. مراکز داده ابری (Cloud Data Centers) - به صورت آنلاین قابل دسترسی بوده و مسئولیت نگهداری زیرساخت بر عهده مشتری نیست. اجزای زیرساخت مرکز داده 1. زیرساخت ذخیرهسازی - شامل دستگاههایی مانند NAS، SSD و DAS برای ذخیره دادهها. - برندهای معتبر: HPE، Dell EMC و NetApp. 2. زیرساخت سرورها - انواع سرورهای رک، تیغهای و برج که محیطهای فیزیکی یا مجازی را پشتیبانی میکنند. 3. زیرساخت شبکه - شامل سختافزارهایی مانند روترها، سوئیچها و فایروالها برای ارتباط و امنیت شبکه. - برندهای معتبر: Cisco، Juniper و F5 Networks. نکات مهم در طراحی و اجرای مرکز داده - استانداردسازی: طراحی زیرساخت باید مطابق استانداردهای بینالمللی مانند **TIA-942** و **ISO 27001** باشد. - سیستم برق و پشتیبانی: استفاده از UPS و ژنراتورها برای تأمین برق پایدار. - خنککننده و تهویه: استفاده از سیستمهای پیشرفته برای تنظیم دما و رطوبت. - سیستم ایمنی: نصب حسگرهای دود، سیستم اطفای حریق گازی و مانیتورینگ 24 ساعته.